Βράχογοραντζή κοινότητα της επαρχίας Κάτω Δρόπολης του νομού Αργυροκάστρου. Χτισμένη στα νότια ,στις πλαγιές του βουνού Μπουρέτο κάτω από το λόφο του Καταφίκη σε υψόμετρο γύρο στα 350-400μ. Είναι σχεδόν στο κέντρο της περιοχής Μαύρη Ρίζα και συνορεύετε Ανατολικά με το χωριό Γλύνα ,δυτικά με το αλβανόφωνο χωριό Νεπράβστα, νότια στα πόδια του χωριού απλώνεται η πεδιάδα που χωρίζει αυτή τις Δρόπολης από τον Δρύινο ποταμό.

Είναι χτισμένη ανάμεσα στους χείμαρρους από δυτικά με την ονομασία Κυρίτση και ανατολικά από τον χείμαρρο του πηγατομέγα και στο κέντρο του χωριού περνάει και άλλος χείμαρρος και που η τρεις σμίγουν πιο κάτω από τη Λιουλιουμάνα.

Χρονολογία του Χωριού

Από πολλά ευρήματα στην εκκλησία του χωριού που αξιολογείτε γύρο στο 11 και το 12 αιώνα μ.χ υπολογίζεται ότι κατοικείται πολλά χρόνια ποιο πριν.

Λίγα λόγια για το χωριό .

Όλοι η κάτοικοι του χωριού είναι χριστιανοί ορθόδοξοι και Ελληνικής καταγωγής με μητρική την ελληνική γλώσσα.
Η σημερνή τοποθεσία των σπιτιών διαμορφώθηκε μετά το 1964, όταν το Νοέμβριο του ίδιου έτους ξεκόλλησαν από το λόφο του Καταφίκη πολλά και μεγάλα βράχια με αποτέλεσμα να κινδυνέψουν άνθρωποι και να καταστραφούν σπίτια.
 Ένα χαρακτηριστικό είναι η πολλοί βράχοι που βρίσκονται παντού στο χωριό με πιο χαρακτηριστικούς αυτά στο κέντρο του χωριού η στο βορά με την ονομασία Ρόβολο. Δυτικά υψώνεται το Κόκκινο λιθάρι και τα ματωμένα Καμίνια.
Στης  24 Απριλίου το 1969 ηλεκτροδοτήθηκε το χωριό.
 Στο κέντρο του χωριού χτίσθηκε το 1974 το νέο δημοτικό σχολείο και η μορφωτική λέσχη
Το 1945 έγινε το μοίρασμα της γης στους χωριανούς από τους Μπέηδες . Το 1957 έγινε αγροτικός συνεταιρισμός μέχρι και το 1991 που ξαναμοιράστηκε η γης και τα ζώα (πρόβατα , γίδια και αγελάδες) στους χωριανούς.
Το 1991 με την κατάρρευση του Σοσιαλιστικού καθεστώτος η περισσότεροι νέοι και νέες του χωριού πέρασαν να εργαστούν και να ζήσουν μαζί με της οικογένειες τους σε διάφορα μέρη της Ελλάδος, που υπολογίζονται γύρο στης 70 οικογένειες με 320 άτομα.

Το έγκλημα στο χωριό στης 2-8-1943

Στις 2 Αυγούστου 1943 η Ιταλοί φασίστες σε συνεργασία με τους ντόπιους του Μπαλί Κομπεταρ σκότωσαν τους χωριανούς Βαγγέλη Μίσιο, Γιάννη Γκερλή και Χρήστο Μάσκο και άλλους 22 από το χωριό Γλίνα, ή Αθανασιος Παπας , Ευαγγελος Παπας , θεοδωσης Μπατζιελης ,Θωμας δ Μπατζιελης, Γιαννης θ Καραδημας , Κωστας θ Καραδημας, Βασιλης Αναγνωστης, Βασιλης Σελιωτης, Γιωργος Μπατζιελης, Δημητρης Μπακουλας, Ευθημιος Τσιελιος, Θωμας γ Μπατζιελη, Γιαννης Μακρης, Κωστας π Καραδημας, Κωστας Λεκκας , Κωστας Βλαχος  από το Ζερβάτι , Μηχαλης Μπακουλας , Σπυρος Τσιελιος, Χρηστος Τσιελιος , Χαραλαμπης Μπατζιελης.

Ευτυχώς υπήρχε μια κοπέλα από την Φράστανη που ήτανε παντρεμένη στο χωρίο, και πάλεψε με τον μπαλίτσα που ήθελε να την κλέψει, τον έριξε πάνω στην στοίβα με τα ξύλα. Ο μπαλίτσας γυρίζοντας το όπλο για να την σκοτώσει , άλλαξε γνώμη και της είπε στα Αλβανικά - μόλις γυρίσουμε από την ΓΛΥΝΑ θα σας κάψουμε ζωντανούς, - και έφυγε . Ειδοποίησε το χωριό για το τη επρόκειτο να γίνει. Αλλιώς δεν θα είχαμε μόνο 22 παλικάρια από την Γλύνα και 3 από την ΒΡΑΧΟΓΟΡΑΝΤΖΗ αλλά θα μιλάγαμε για γενικό ολοκαύτωμα του χωριού και της Νεολαίας της ΒΡΑΧΟΓΟΡΑΝΤΖΗΣ. Τα παιδιά της ΒΡΑΧΟΓΟΡΑΝΤΖΗΣ βλέποντας τον ερχομό τον μπαλίστων από μακριά με τα παιδιά της Γλύνας μπροστά και σημαδεμένα με τα όπλα κατάφεραν να ξεφύγουν και να κρυφτούν άλλοι στης γούβες που υπάρχουν στο Ρόβολο και άλλοι στο Καταφίκη μέσα στα δέντρα. Στο πέρασμα που κάνανε από το χωριό της ΒΡΑΧΟΓΟΡΑΝΤΖΗΣ βρήκαν και αιχμαλώτισαν τα 3 άτομα και κάψανε και κάποια σπίτια στο χωριό.

 Προς τιμή των πεσόντων έχει ανεγερθεί μνημείο.
 
Η πηγές του χωριού

Το χωριό έχει τέσσερις πηγές.
 
1.    Το Πηγάδι του Μέγα βρίσκεται ανατολικά στην είσοδο του χωριού με πολύ καλό πόσιμο νερό. Ήταν και είναι η κυριότερη πηγή και για πόσιμο και για πότισμα τον κήπων τον χορικών για την εξασφάλιση τον κηπευτικών. Το 2004 με ηλεκτρική αντλία το νερό από αυτή την πηγή εφοδιάζει με πόσιμο νερό όλα τα σπίτια του χωριού ένα όνειρο πολλών ετών που τελικά πραγματοποιήθηκε.

2.    Κάτω από το κέντρο του χωριού είναι η πηγή τις Μαρίτσας με καλό νερό ,για πολλά χρόνια αυτή η πηγή στερεύει δημιουργώντας προβλήματα περισσότερα για τους κήπους που βρίσκονται κάτω από αυτή.

3.    είναι το Κυρίτση με λίγο νερό που με πρωτοβουλία τον χωριανών του πάνω μαχαλά το 1973 το έφεραν από κάτω από την εκκλησία.

4.    Η άλλη η πηγή είναι στη Βουλίστρα κάτω από το χωριό στα Μπαγκρένια .

Το κλίμα και ή παραγωγή του χωριού.

Το κλίμα του χωριού χαρακτηρίζεται μεσογειακό με βροχερό χειμώνα, φθινόπωρο και άνοιξη ,λίγο χιόνι και ζεστό καλοκαίρι. Από τις κυριότερες καλλιέργειες είναι το σιτάρι, η βρόμη και το καλαμπόκι. Επίσης καλλιεργείται καπνός ,πατάτα και από τα κηπευτικά καλλιεργούνται ντομάτα, πιπεριές ,μελιτζάνες, μπάμιες φασόλια, λάχανα κ.α. Από τα φρούτα πιο αναπτυγμένα είναι τα σύκα, καρύδια, αμύγδαλα. Πολύ αναπτυγμένη και με μεγάλη παραγωγή είναι το σταφύλι που παράγεται τσίπουρο και κρασί.

Ιστορικά μνημεία του χωριού

1.    Ένα από τα πιο σημαντικά ιστορικά πνευματικά του χωριού είναι η εκκλησία χτισμένη στην κορυφή του χωριού. Χρονολογείται γύρο στον 11 και 12 αιώνα μ.Χ. Γιορτάζει στις 15 Αυγούστου προς τιμή της γέννησης τις Θεοτόκου. Λόγου της αρχαιότητας της το 1967 που το κομουνιστικό καθεστώς κατάργησε κάθε θρησκευτικό κτίριο γκρεμίζοντας όλα τα θρησκευτικά κτίρια το προφύλαξε σαν πολιτιστικό μνημείο. Με την κατάργηση, το 1991, του κομουνιστικού καθεστώτος ξανά λειτούργησε και με επέμβαση του Αρχιεπισκόπου Τυράννων και πάσης Αλβανίας κ. κ Αναστάσιος έγιναν εργασίες εσωτερικές και εξωτερικές διατηρώντας την αρχιτεκτονική της .Το 1996 εκλάπη από το καμπαναριό της εκκλησίας η καμπάνα με μοναδικό ήχο και αντικαταστάθηκε από άλλη.
2.    Ένα άλλο θρησκευτικό κέντρο στο χωριό είναι ο Άγιος Νικόλας δίπλα στην πηγή του πηγατο ΜΕΓΑ το οποίο το 1967 γκρεμίσθηκε και ξανά φτιάχτηκε μετά το 1991.
3.    Πιο κάτω βρίσκεται ένα άλλο βακούφι το Παλιό Μοναστήρι (παλιαμανάστρο) .
4.    Δυτικά του χωριού πάνω σε λόφο βρίσκονται η 3 εκκλησίες ο Άγιος Γεώργιος , ο Άγιος Αθανάσιος και ο Αι Λείας, όπου κατά την τουρκοκρατία γύρο στον 17αι μ.χ μετατράπηκε σε ΤΕΚΕΣ τόπος λατρείας για μωαμεθανούς το οποίο παραμένει μέχρι και σήμερα.

Το έγκλημα του 1917 στο χωριό

Το 1917 κάτω από τον Άγιο Νικόλαο σφάχτηκαν 7 χωριανοί .

Μόρφωση και σχολεία στο χωριό

Στο χωριό υπάρχει το 4τράχρωνο δημοτικό σχολείο όπου στην αρχή βρισκόταν στην κορυφή του χωριού μπροστά από την Εκκλησία όπου και καταστράφηκε από φωτιά το 1943. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε σε ένα μικρό κτήριο κάτω από το Καταφίκη μέχρι που χτίστηκε το νέο κτήριο εκεί που βρίσκετε ή αυλή του σημερινού κτηρίου του σχολίου που κτίσθηκε το 1974 μαζί με την μορφωτική λέσχη  στο οποίο μάθαιναν τα πρώτα γράμματα στην ελληνική μητρική γλώσσα, παράλληλα διδάσκονταν και η αλβανική γλώσσα .
Το υποχρεωτικό συνεχίζονταν στην Κάτω Επισκοπή που διδάσκονταν στην Αλβανική γλώσσα και 2 μαθήματα στην Ελληνική γλώσσα, (Ανθολογία και η Γραμματική ), μέχρι το 1965.
Μετά το 1965 παρά της αντιδράσεις τον κατοίκων του χωριού η συνέχεια τον μαθημάτων στα παιδιά του χωριού γίνετε στο Αλβανόφωνο χωριό της Επράβστας κόβοντας την εκμάθηση τον Ελληνικών μαθημάτων μέχρι την έναρξη του Οκτάχρονου σχολείου στην Γλύνα όπου και ξεκίνησε ξανά η εκμάθηση της Ελληνικής γλώσσας.