Από το Σύνδεσμο Εφ. Αξιωματικών Ιωαννίνων
Επίσκεψη στο Αργυρόκαστρο και την Δερβιτσάνη

Της ΚΩΝ/ΝΑΣ ΦΑΣΟΥΛΗ – ΤΣΑΜΠΑΛΑ, φιλολόγου

• Εθνική έξαρση μας συνεπήρε και φέτος από την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου του 1940. Η παρέλαση, οι εκδηλώσεις στο Καλπάκι, οι επίκαιρες εκπομπές καθ' όλη την ημέρα στην τηλεόραση, οι μαρτυρίες των πρωταγωνιστών του ηρωικού έπους αλλά και της τραγωδίας που ακολούθησε από τη γερμανική κατοχή μας δημιούργησαν ανάμικτα συναισθήματα και μας έθεσαν προβληματισμούς: εθνική υπερηφάνεια για το λαό μας που ύψωσε το ανάστημα του στον Άξονα και είπε το ηρωικό ΟΧΙ και θλίψη, αποστροφή και αγανάκτηση για τις απάνθρωπες πράξεις πολιτισμένου λαού, όπως οι Γερμανοί, που διέπραξαν εν ονόματι μιας παράφρονης ιδεολογίας αποτρόπαια ομαδικά εγκλήματα. Κι αναρωτιέται κανείς πώς μπορεί ο άνθρωπος να φτάσει στο σημείο να γίνει θηρίο. Κι όμως ο πόλεμος κι ο ιδεολογικός φανατισμός είναι δυνατόν να τον οδηγήσουν σ' αυτή την κατάσταση.

Όπως καταγράφεται μέσα από τον Αθηναϊκό Τύπο της εποχής
Μέρος Δεύτερο

Και ενώ οι φαντάροι μας στο Βόρειο Μέτωπο κάτω από δυσμενείς καιρικές συνθήκες προχωρούν από νίκη σε νίκη αποθώντας τον εχθρό, το ίδιο συμβαίνει και στο κεντρικό και νότιο μέτωπο. Η προέλαση του στρατού μας συνεχίζεται ασυγκράτητη, απελευθερώνοντας τη μία μετά την άλλη τις βορειοηπειρωτικές πόλεις.
Στις 6 Δεκεμβρίου απελευθερώνεται η πόλη των Αγίων Σαράντα, το λιμάνι Porto Enta, όπως το είχαν ονομάσει οι Ιταλοί προς τιμή της Έντας, της κόρης του Μουσολίνι. Την επομένη 7 Δεκεμβρίου κατελήφθη το Δέλβινο.
Η «Καθημερινή» (7 Δεκεμβρίου 1940): «Τα στρατεύματά μας καταλαβόντα την πόλιν των Αγίων Σαράντα προώθησαν τας γραμμάς των προς βορράν κάμπτοντα την ιταλικήν αντίστασιν. Άπειρα τα λάφυρα εις χείρας μας».
Έγραφε σε κύριο άρθρο ο Γ. Βλάχος στην «Καθημερινή»: «Την 6η Δεκεμβρίου του 1940 επέπρωτο να απελευθερωθούν οι Άγιοι Σαράντα την 40ην ημέραν του Πολέμου, ήτοι Οκτώβριος τέσσερις ημέρες, Νοέμβριος τριάκοντα και Δεκέμβριος έξι».

Όπως καταγράφεται μέσα από τον Αθηναϊκό Τύπο της εποχής

• Εξήντα εννέα χρόνια συμπληρώθηκαν από το πρωινό της 28ης Οκτωβρίου 1940, κατά το οποίο η Ελλάδα απέκρουσε την ιταμή πρόκληση της Ιταλίας, να παραδώσει το έδαφός της και να υποτάξει τη θέλησή της στη βία, την οποία εκπροσωπούσε.
Προάγγελος της ιταλικής εισβολής στη χώρα μας, η αφορμή του πολέμου, ήταν ένα συνταρακτικό γεγονός που συγκλόνισε το Πανελλήνιο. Το καταδρομικό του στόλου μας «Έλλη», που σημαιοστόλιστο ήταν αγκυροβολημένο έξω από το λιμάνι της Τήνου για τον πανηγυρισμό της Μεγαλόχαρης (15 Αυγούστου), τορπιλίστηκε από ιταλικό υποβρύχιο. Η πρωτάκουστη αυτή ανέντιμη και άνανδρη πράξη εις βάρος της χώρας μας εξήγειρε τα πνεύματα και χαλύβδωσε την ενότητα του ελληνικού λαού, τον οποίον έθιξε καίρια στην εθνική και θρησκευτική του συνείδηση.
Τα γεγονότα που ακολούθησαν είναι γνωστά: Την 3η πρωινή της Δευτέρας 28 Οκτωβρίου, ο πρέσβυς της Ιταλίας στην Αθήνα Gratzi επέδωσε στον πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά τελεσίγραφο, με το οποίο ζητούσε να καταλάβει η Ιταλία τις βάσεις και τα σημεία εκείνα του ελληνικού εδάφους, που έκρινε αναγκαία. Συγχρόνως δήλωνε ότι εάν ως τις 6 το πρωί η ελληνική κυβέρνηση δεν απαντήσει ο Ιταλικός στρατός θα εισβάλει στο ελληνικό έδαφος.
Ο Ι. Μεταξάς, γνωρίζοντας και το ομόθυμο πνεύμα των Ελλήνων, δεν δίστασε ούτε στιγμή να απορρίψει το ατιμωτικό τελεσίγραφο και με το ιστορικό εκείνο «ΟΧΙ», που έγινε σύμβολο της ελληνικής λεβεντιάς, η Ελλάδα, από ουδέτερη, βρέθηκε στη δίνη του πολέμου.

Με κάθε επισημότητα, όπως άλλωστε ταιριάζει στην περίπτωση εορτάστηκε σ' ολόκληρη την Ήπειρο η ηρωική επέτειος  του "Όχι". Επίκεντρα των εκδηλώσεων ήταν τα Γιάννινα και το Στρατιωτικό Νεκροταφείο στο Βουλιαράτι. 
Στην πρωτεύουσα της Ηπείρου έγινε μαθητική και στρατιωτική παρέλαση, όπου την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο αντιπρόεδρος Θεόδωρος Πάγκαλος.

Απαντήσεις σε δηλώσεις Πρύτανη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννη Γεροθανάση για το Τμήμα Ελληνικής  Γλώσσας και Ελληνικού Πολιτισμού του Πανεπιστημίου Αργυροκάστρου, έδωσε, μέσω του "Π.Λ." ο Πρόεδρός του Παναγιώτης Μπάρκας.
Ο κ. Μπάρκας υποστηρίζει ότι προβλεπόταν στη συμφωνία η αναγνώριση των πτυχίων του Τμήματος από την Ελλάδα. 
Και στο φυλλάδιο που κυκλοφόρησε, το σχετικό απόσπασμα της συμφωνίας δημοσιεύθηκε.